Gżira Traduta

Il-Gżira ta' Manoel ilha tistenna mill-1998. Dak is-sena, il-Gvern ta' dak iż-żmien ħabbar li l-art pubblika fuqha se tinbidel f'park nazzjonali — promessa li ġiet ripetuta f'kull kampanja elettorali minn dak iż-żmien 'l hawn, bħal talba li kulħadd jgħid iżda ħadd ma jisma'.

Il-ġimgħa l-oħra, l-Awtorità tal-Ippjanar ivvutat favur li tisanzjona kortijiet tal-padel mibnija illegalment fuq dik l-istess art. Il-PN, wara aktar minn erbgħa u għoxrin siegħa ta' skiet, ħarġet tgħid li Robert Abela tradixxa l-wegħda tiegħu stess. Il-kritika hi ġusta, iżda ssew — dawn il-partiti flimkien nibtu l-kultura li permezz tagħha xi ħadd jibni l-ewwel u jistenna l-permess wara.

Il-verita' iebsa hi din: il-park ta' Manoel Island mhux problema tal-ippjanar. Hu problema tal-politika. L-art tiswa' flus, il-kortijiet tal-padel jagħmlu flus, u l-parks ma jagħmlux. F'pajjiż fejn kull deċiżjoni tgħaddi minn kalkulazzjoni elettorali, l-aħdar jitlef dejjem.

Fl-istess ħin, fil-Gżo, il-Pulizija deteniet tletin u wieħed ruħ li kienu jgħixu irregolarment — aħbar imħabbra b'ritratti u stqarrija uffiċjali, fil-format li sar rutina. Tistħajjel li dawn il-bniedem, ħafna minnhom forsi jaħdmu f'industriji li ħadd ma jsemmi, huma l-problema. Il-kummerċ irregolari, il-kiri bl-inqas, l-impjieg bla kuntratt — dak kollu jibqa' fl-ombra.

Fil-Comino, dgħajsa turistika kważi laqtet nagħġa wieħed mill-għaddejjin fil-baħar. Il-Malta Ranger Unit reġgħet talbet azzjoni. Reġgħet. Kelma li tidher ħafna fir-rapporti tagħhom — u li għandha tqanqal mistoqsija waħda: kemm-il darba jridu jerġgħu jitolbu qabel xi ħadd imut?

ADPD żied li ma hemm l-ebda soluzzjoni maġika għat-traffiku mingħajr tnaqqis fil-karozzi. Dan mhux opinjoni radikali — hu matematika. Malta għandha aktar karozzi fil-kilometru kwadru minn kull pajjiż ieħor fl-Ewropa. Iżda l-Gvern jibqa' jibni toroq ġodda u jifraħ. Jisimgħu iżda ma jisimgħux.

Tlieta mill-ħames stejjer tal-lejla jaqblu fuq ħaġa waħda: min suppost jipproteġi spazju pubbliku — kemm jekk fil-baħar, kemm jekk f'gżira bil-ħaxix, kemm jekk fit-triq — qed jirrinunzja dik ir-responsabbiltà b'mod sistematiku. Mhux aċċident. Hu għażla.