Raġunamenti bejn l-Istorja u l-Lum
Robert Abela qal li l-Kabinett il-ġdid tiegħu huwa "l-aqwa li qatt kien".
Mitt u tmienja li nżammu f'dawn l-aħħar jiem wara raġġ tal-pulizija f'Marsa u Ħamrun. Ċifra li, waħedha, ma tgħidlek xejn — sakemm ma tqishiex flimkien ma' dak kollu li jkompli jibni l-istampa ta' pajjiż li għadu ma ddeċidiex eżattament x'irid ikun.
Robert Abela qal li l-Kabinett il-ġdid tiegħu huwa "l-aqwa li qatt kien". Kull prim ministru Malta qatt kellu qal l-istess ħaġa fid-diskors tal-inawgurazzjoni tiegħu, jew madwar il-ħin stess. Din l-espressjoni hija parti mill-liturġija politika ta' dan il-gżejjer — mhix wegħda, hija rit. Il-mistoqsija m'hijiex jekk il-Kabinett huwiex il-qawwi — il-mistoqsija hija jekk ir-riformi mwiegħda, li smajna weħidhom bosta drabi, joħorġux qabel ma jinbidel il-vento politiku. Stennew u taraw.
Iżda l-aħbar li żammet l-attenzjoni tiegħi din il-ġimgħa mhijiex tal-lum. Hija tal-1826. Il-gvern Ingliż iddeċieda li jibgħat Maltin lejn Cefalonia — gżira Griega taħt kontroll Brittaniku — biex itejbu l-agrikoltura. Il-problema kienet waħda fundamentali: il-Maltin li ntgħażlu ma kinux bdiewa. Kienu nies tal-port, tal-kummerċ, tal-baħar. Meta waslu, bdew jimirdu, u meta ma mirdux, bdew "iġibu ruħhom ħażin" — skont ir-rapporti Ingliżi, ovvjament. L-esperiment falla u ntemm fil-mistħija.
Dak li jħajjarni f'din il-biċċa ta' storja huwa kemm tirrepeti ruħha l-istruttura: awtorità tiddeċiedi x'inhuma l-bnedmin qabel ma tistaqsihom. Il-Maltin tas-seklu dsatax intbagħtu jagħmlu x'ma kinux. Il-Maltin tal-lum jiġu kkategorizzati — bħal dawk il-mitt u tmienja li nżammu — skont ċirkostanzi li s-sistema ħolqot u mbagħad tiddiskuti li tikkontrollaw. Mhijiex paragun dirett, iżda l-logħba tal-poter ma tbiddlitx wisq.
Ray Bondin inħatar bħala konsulent xjentifiku għall-katedra l-ġdida tal-UNESCO dwar il-wirt kulturali — aħbar ċkejkna li tixraqilha iktar attenzjoni milli ngħatawlha. Ħamsa u tletin sena ta' ħidma mal-UNESCO mhijiex karriera, hija dedikazzjoni rari f'pajjiż fejn il-wirt spiss jiġi msemmi fid-diskursi u mbagħad jinħadem bil-mfatteħ fil-prattika.
Il-ġimgħa għaddejja tħalliet l-impressjoni ta' pajjiż li jħares fiż-żewġ direzzjonijiet fl-istess waqt — lejn ir-r
