Vescov ma Jagħmilx Xejn — u Malta Tbati

Seba' mitt sena ilu, il-Knisja f'Malta kellha setgħa assoluta. Tidher li xi ħaġa minn dak iż-żmien għadha ħajja sal-lum.

Il-Vescov ta' Għawdex iddikjara li ma jeħtieġx jieħu ebda azzjoni kontra saċerdot li allegatament kien involut f'każ ta' ħlas ta' flus wara akkużi ta' stupru. Il-kliem tiegħu ċar: ma hemm xejn x'isir. Il-vittma, min toqgħod għandha l-piż tal-prova, u l-istituzzjoni li suppost tipproteġi — tibqa' siekta bħal qabra.

Dan mhux biss kwistjoni reliġjuża. Dan hu falliment strutturali. Malta għadha pajjiż fejn istituzzjonijiet — kemm jekk huma politiċi, kemm jekk huma ekkleżjastiċi — jipproteġu lilhom infushom qabel ma jipproteġu liċ-ċittadini. Il-Knisja f'Għawdex, f'dan il-każ, għażlet is-skiet bħala politika uffiċjali tagħha. Jiena nsejjaħ dan bi ismu: kodarda istituzzjonali.

U waqt li l-Vescov jgħid "ma hemm xejn x'isir," il-gvern ta' Malta qed iħabbat wiċċu ma' defiċit ta' €552 miljun sal-aħħar ta' Lulju 2026 — €34 miljun aktar minn dak previst. L-infiq qed jiżdied b'rata li l-entrati ma jistgħux ilaħħqu magħha. Dan mhux biss numru; dan hu sinjal ta' gvern li qed jonfoq biex jixtri paċi soċjali f'sena elettorali. Robert Abela jaf eżatt x'inhi l-aritmetika tal-poter.

Fil-qorti, f'dawn il-ġimgħat stess, instama' każ li jagħmel il-ġilda taqbad: raġel li xxoklja u beda lil martu, u hedded li joqtol il-familja kollha. Vjolenza domestika f'Malta għadha problema li ma tingħatalhiex l-attenzjoni li tixraqilha — minkejja s-statistiċi, minkejja l-kawżi, minkejja l-wiċċijiet. Tibqa' aħbar ta' paġna ħamsa.

Fl-istess ħin, pulizija Maltija interċettaw pakkett mill-Franza b'kilogramm kokaina, u arrestaw Brittaniku ta' 40 sena. L-ilħna familjari — il-parcell, il-post Ewropew, il-barrani arrestat. Il-Mali, il-Marokk, il-Colombja: kollha jgħaddu minn Malta wieħed jew ieħor. L-gżira f'nofs il-Mediterran tibqa' punt ta' tranżitu konvenjenti wisq.

Ma tistax taqra dawn l-aħbarijiet bħala każijiet separati. Istituzzjonijiet li ma jammettux responsabbiltà. Finanzi pubbliċi li qed jitkaxkru. Qrati mgħobbija. Kokaina li tasal bil-posta. Dawn mhumiex inċidenti — huma sintomi ta' stat li qed jopera bl-enerġija tal-inerżja, mhux tal-viż